W jednym z ważniejszych znaczeń słowo to oznacza chłopca. Używane jest do określenia anime lub mangi, której docelowymi odbiorcami są nastoletni chłopcy. Najczęstszymi przedstawicielami tego gatunku są mangi/anime, w których głównym elementem są pojedynki pomiędzy bohaterami. Metody pojedynkowania się zależą od podgatunku konkretnego tytułu. Rywale mogą więc posługiwać się magią, nadprzyrodzonymi mocami, sztuką walki, czy wielkimi robotami (mecha), ale rywalizacja może się także odbywać poprzez uprawianie sportu. Produkcje te charakteryzuje szybka akcja, często uatrakcyjniona wątkiem przygodowym i dużym ładunkiem humoru sytuacyjnego. Ten jest często wykorzystywany w innym podgatunku shōnen, w tzw. haremówkach, w których, obok niezbyt rozgarniętego głównego bohatera, pojawia się wiele postaci żeńskich o wyjątkowo atrakcyjnym wyglądzie (bishōjo). Częstym zabiegiem w podgatunku harem jest eksponowanie kobiecych atrybutów bohaterek poprzez fanserwis.
Skrót od angielskiego słowa mechanical. Podgatunek shōnen, w którym występują wielkie człekokształtne maszyny, prowadzone przez pilotów znajdujących się w ich wnętrzu lub, rzadziej, na odległość. Anime takie masowo realizowano w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, ale nawet dziś powstaje spora liczba takich produkcji. Najbardziej znanymi serialami z mechami są cykle „Gundam” i „Macross”. Fenomen wielkich robotów bierze się chyba stąd, że reprezentują i są jakby przedłużeniem pilota nimi sterującego. Pojedynek takich maszyn przypomina walczących ludzi i z tego powodu świetnie nadaje się do urozmaicenia gatunku shōnen. Mechy wyposażane są bardzo różny arsenał – od mieczy, kul na łańcuchach, kos i tarcz, poprzez pistolety, noże, strzelby, karabiny snajperskie, po zasobniki z rakietami, lasery i wszelkie wymysły autorów science-fiction. Wiele mechów potrafi przechodzić transformacje, tu dobrym przykładem są serie „Macross”, w których roboty mogły przyjmować trzy pozycje transformacyjne. W pierwszej przybierały kształt myśliwca i działały powietrzu, w drugiej były chodzącymi myśliwcami, a w trzeciej przyjmowały wygląd humanoidalny. W innych seriach mechy potrafią się łączyć ze sobą lub składają się w całość z mniejszych pojazdów. Nie wszystkie mechy zbudowane są z części mechanicznych, powstały także mechy z tkanki biologicznej i innych materiałów (np. evangeliony, rahxephony). Mechy pojawiają się głównie w anime science-fiction, są jednak przypadki wystąpień tych maszyn w fantasy, co możemy zauważyć np. w „The Vision of Escaflowne”.
Chociaż termin ten odnosi się nie tylko do anime i mangi, to właśnie dzięki nim się rozprzestrzenił i przeniknął do innych gatunków. Powstało wiele gier z wielkimi robotami w roli głównej i to nie tylko w Japonii, np. Amerykanie wydali serię symulatorów pt. „Mechwarrior”. Mechy pojawiły się także w literaturze science-fiction, np. w książce Stanisława Lema pod tytułem „Fiasko”.
Jedna z wariacji gatunku shōnen – komedia romantyczna, najczęściej z elementami ecchi, w której główny bohater otoczony jest przez wiele atrakcyjnych dziewcząt, często mieszkając z nimi pod jednym dachem. Określenie to wymyślili zachodni fani, w Japonii zwykło nazywać się je lovecomi (skrót od love comedies – komedie miłosne). Czasem określa się je także mianem bishōjo. Często produkcje te są adaptacjami randkowych symulatorów.
W haremówkach fabuła koncentruje się na opisywaniu relacji pomiędzy bohaterem o dość sprecyzowanych cechach charakteru a dziewczętami o różnych, ale równie stereotypowych osobowościach. Większość członkiń „haremu” żywi względem bohatera jakieś uczucie, dla jednych jest obiektem westchnień, inne traktują go jak przyjaciela, a niektóre jak członka rodziny (najczęściej jak starszego brata). Humor w tego typy komediach wynika zazwyczaj z pomyłek i nieporozumień, niestety jest on bardzo schematyczny, często o podłożu seksistowskim, przeważnie z elementami fanserwisu, co jest jedną z wielu przyczyn krytyki tego gatunku.
Haremówki są jednak bardzo popularne wśród młodzieży, ich twórcy dwoją się i troją, aby każdy widz znalazł w nich pannę w swoim guście i mógł identyfikować się z protagonistą, który najczęściej jest przeciętnym facetem o dobrym sercu, choć zdarzają się także sympatyczni nieudacznicy i pechowcy.
Słowo to tłumaczy się jako ‘dziewczyna’. Gatunkiem o tej nazwie opatrywane są mangi oraz anime docelowo przeznaczone dla dziewczyn w kilku kategoriach wiekowych (od 6 do 18 lat). Najczęściej są to historie miłosne z protagonistką posiadającą silną osobowość, w których duży nacisk kładziony jest na rozwój osobowości postaci, relacje międzyludzkie i problemy dorastania. Niektóre produkcje shōjo posiadać mogą dodatkowo rozbudowaną intrygę oraz akcję, co przyciąga szerszą widownię, w tym również męską. W mangach i anime shōjo pojawiają się często elementy innych gatunków, jak fantasy, science-fiction, czy horror. Istnieją także shōjo historyczne, jak również alegoryczne.
Mangi shōjo tworzone są głównie przez kobiety i wyróżniają się często większym wysmakowaniem artystycznym niż mangi innych gatunków. Zauważyć w nich można delikatniejszą kreskę i wyidealizowane twarze, szczególnie te męskie (bishōnen). Częstym zabiegiem jest umieszczanie w dziełach tego gatunku delikatnie zarysowanych wątków pobocznych obrazujących miłość między bohaterami (shōnen-ai/yaoi) oraz bohaterkami (shōjo-ai/yuri). Wydzielić też można podgatunek mahō shōjo, gdzie protagonistka posiadając niezwykłe zdolności, wykorzystuje je w szlachetnych celach. Odpowiednikiem mangi shōjo dla kobiet jest josei.
Tłumaczone jako ‘magiczna dziewczyna’, jest podgatunkiem shōjo. Głównymi bohaterkami są w nim młode dziewczyny lub dziewczynki, które posiadają nadprzyrodzone lub magiczne zdolności. Walczą przy ich pomocy ze złem lub chronią świat przed jakimś zagrożeniem. Zawsze kierują nimi szlachetne pobudki, takie jak miłość czy sprawiedliwość. Towarzyszyć im może małe stworzenie mówiące ludzkim głosem (familiar), posiadające magiczną moc, a często w roli doradcy lub jako element humorystyczny. Dziewczyny takie przed użyciem mocy zwykle wypowiadają jakąś inkantację i przechodzą specjalną transformację, po której zmieniają swą postać i zyskują niezwykłe umiejętności. Jeśli są w grupach, potrafią łączyć swe moce, w zależności od złożoności problemu, z którym przychodzi im się akurat zmierzyć. Przy wykonywaniu magicznych zaklęć korzystają z różdżek, pierścieni, magicznych kart bądź amuletów. Jednym z najbardziej znanych na świecie tytułów tego gatunku jest „Czarodziejka z Księżyca”.
Istnieje także męski odpowiednik mahō shōjo – mahō shōnen, który zwykle występuje jako sprzymierzeniec głównej bohaterki w wydawnictwach tego gatunku. Zdarzają się jednak tytuły, w których magiczni chłopcy odgrywają główną rolę, jednak zazwyczaj nie posiadają wielu cech swych żeńskich odpowiedniczek, wynikających z definicji mahō shōjo. Elementy mahō shōnen znaleźć można w np. „Fullmetal Alchemist”, „Rycerzach Zodiaku”, „Królu szamanów” czy „Magister Negimagi”.
Typ mangi, którego docelowymi odbiorcami są mężczyźni w wieku osiemnastu-trzydziestu lat, ale widownię tego typu anime stanowią także ludzie starsi, do około czterdziestego roku życia. Wydawnictwa seinen czasami klasyfikowane są jako shōjo lub shōnen, jednak gatunek ten ma swoje wyróżniki, jak chociażby większe zróżnicowanie stylów oraz różnorodność tematów – od awangardy po pornografię. W mandze seinen może występować przemoc, zazwyczaj jest w nich mniej humoru i akcji, a za to większy nacisk kładziony jest na realizm postaci i zasad panujących światem. Odpowiednikiem seinen dla kobiet jest josei.
Termin seinen, zapisywany jako 青年, oznacza w Japonii mniej więcej tyle, co ‘młody dorosły’, jednak często mylony jest z 成年 (seinen), który wykorzystywany jest do oznaczenia pornografii. Mangi seinen często publikowane są w magazynach, które w tytule mają słowo „young” lub „big” (ang. młody, duży), np. „Shūkan Yangu Janpu” („Weekly Young Jump”), co jasno określa ich grupę docelową.
Czasami nazywane także redīsu (レディース) lub redikomi (レディコミ), od angielskich słów ladies i ladies comics. Manga przeważnie tworzona przez panie, docelową grupą tego gatunku są starsze nastolatki i młode kobiety. Jest to jeden z rzadziej spotykanych gatunków. Męskim odpowiednikiem josei jest seinen. W Japonii słowo josei oznacza tylko płeć żeńską i nie ma żadnego seksualnego podtekstu.
Mangi josei i ich animowane ekranizacje opowiadają przeważnie o codziennym życiu kobiet w Japonii. Ich bohaterkami są czasami uczennice liceów, jednak zazwyczaj opowiadają o kobietach dorosłych. Produkcje takie uważane są bardziej realistyczną i dojrzalszą wersją shōjo. Co prawda są od tego wyjątki, ale ogólnie josei mają inną charakterystykę. W przeciwieństwie do shōjo, josei opisują prawdziwe romanse, a nie wyidealizowaną miłość jak w mangach i anime dla nastolatek. Część josei opowiada także o romansach pomiędzy mężczyznami, nie leży jednak mylić ich z yaoi.
Mangi i anime opowiadające o miłości między mężczyznami. Obecnie odchodzi się w Japonii od używania tego określenia na rzecz terminu boys love. Zazwyczaj jest to lekka odmiana yaoi, choć nie jest to regułą, bowiem zdarzają się wydawnictwa w tym gatunku zawierające rysowaną erotykę, co jest domeną yaoi. Główna różnica między oboma gatunkami jest zazwyczaj taka, że w shōnen-ai większy nacisk kładziony jest na rozwój postaci i uczuciowość związku, a w yaoi na cielesny jego aspekt. Tytuły tego gatunku graficznie bardzo przypominają mangi shōjo, z nieodłącznym elementem jakim są bishōneni. Shōnen-ai jest bardzo popularne w Japonii wśród dziewczyn w wieku szkolnym i kobiet zamężnych. Często elementy tego gatunku można znaleźć w mangach/anime shōjo i pochodnych.
Termin podobno wymyślony przez Amerykanów jako ekwiwalent shōnen-ai w odniesieniu do tytułów obrazujących związki miłosne dziewcząt. Najczęściej uważa się, że są to wydawnictwa, w których miłość ukazywana jest bardziej od delikatnej i romantycznej strony niż w yuri, w którym to gatunku można znaleźć pornografię. W Japonii termin ten nie istnieje, używa się tam prawie wyłącznie określenia yuri. Na zachodzie granica między shōjo-ai i yuri nie jest wyraźnie zarysowana, a rozbieżność definicji czyni ten termin niezbyt jasnym.
Nazwa tego terminu bierze się od japońskiej wymowy angielskiej litery H, pierwszej litery w słowie hentai. Japończycy posługują się tym terminem w życiu codziennym – często nazywają tak zboczeńców (osoby ciągle myślące o seksie, nie przestępców seksualnych). Słowo to znaczyć może dla nich również uprawianie seksu. Na Zachodzie określenie to stosuje się w nomenklaturze mangi/anime do określenia treści o charakterze erotycznym w danym tytule. Ecchi nie jest jednak równoznaczne z hentai, ponieważ w wydawnictwach tego typu nie występuje pornografia – temat seksu jest tam jedynie poruszany, często w sposób żartobliwy. Wykorzystuje się tu znacznie mniej prowokacyjne elementy rysowanej erotyki. Nie obrazuje się seksu i nie pokazuje narządów płciowych. Do elementów graficznych charakteryzujących te wydawnictwa zaliczyć można prowokacyjny ubiór (obcisłe stroje i kostiumy, podkreślające kobiece krągłości), przesadzone kobiece atrybuty, ukazywanie nagich piersi z sutkami lub bez, czy stosowanie specjalnych ujęć, mających na celu ukazać bieliznę bohaterek. Ponadto w produktach opatrzonych tym określeniem umieszcza się postaci nieświadome swej seksualności, niewinne, łatwo wpadające w zakłopotanie (moé), których wdzięki są oczywiście eksponowane. Nieodłącznym elementem towarzyszącym tym wydawnictwom jest fanserwis, najczęściej są to haremówki lub symulatory randkowe, które nie zawierają pornografii.
