5.

Człowiek Śmiechu przykłada lufę pistoletu do głowy prezesa Serano Genomics na oczach zdumionego świata przyssanego do telewizyjnego ekranu – świata, który widzi jedynie sam akt desperackiego terroru, nie widząc sprawcy ukrywającego się pod animowanym logo roześmianego chłopca w bejsbolówce, opatrzonego cytatem z „Buszującego w zbożu”: Wymyśliłem sobie na to sposób, będę udawał głuchoniemego. Człowiek Śmiechu nie osiąga zamierzonego celu, nie doprowadza prezesa Serano Genomics do dekonspirującego wyznania na temat nieprzydatności leczenia stwardnienia cybermózgowego mikromaszynami, produkowanymi przez jego koncern. Pod wrażeniem tak zdumiewającego cynizmu, Człowiek Śmiechu staje się „głuchy”, wycofując się do Sieci. Przebywanie w świecie rzeczywistym okazało się być zupełnie nieefektywne. Znika w cyberinfosferze bez trudu – w końcu jest wysokiej klasy hakerem. Ale pustka, jaką po sobie zostawia, też jest formą istnienia, jak obraz kontrolny na ekranie telewizora, który też jest formą programu, wpisaną w istotę telewizji. Filozof postmodernizmu, Fredric Jameson, pisze, a Człowiek Śmiechu cytuje jego słowa: Niewinny mediator zanikając, działa jak regulator dla dynamicznego systemu społecznego, aż znika zupełnie, nie pozostawiając po sobie śladu w systemie. Dynamiczny system społeczny wraca do normy, ale wbrew stwierdzeniu Jamesona, „znikający mediator” (Człowiek Śmiechu) nie znika całkowicie. Pozostawia po sobie memiczny ślad kodu: wizerunek roześmianego chłopca w bejsbolówce oraz cytat z „Buszującego w zbożu”. Pustka powstała po zniknięciu Człowieka Śmiechu, miała stanowić palący wyrzut sumienia, trapiący toczony przez korupcję i ciemne machinacje władzy system społeczny. A symantyczna pustka powstała po zaniechaniu działań przez Człowieka Śmiechu, to przestrzeń czekająca na swoją treść. I w tym momencie, po raz drugi, świat wyciągnął w stronę „znikającego mediatora” środkowy palec.

6.

Skąd się w ogóle wzięła idea Człowieka Śmiechu? Ponownie trop prowadzi nas do Salingera, a konkretnie do opublikowanego w 1949 roku na łamach „The New Yorker” opowiadania pod tym samym tytułem (The Laughing Man). Tak jak w przypadku „Buszującego w zbożu”, w centralnym punkcie opowiadania postawiony został problem definitywnego końca młodości – w sensie wielokrotnie już tutaj sygnalizowanej utraty niewinności w różnych aspektach życiowego doświadczenia. Chief, przywódca grupy chłopców, zorganizowanej na wzór skautowski, codziennie po dniu spędzonym na ćwiczeniach, opowiada im dalszy ciąg historii Laughing Mana – syna misjonarzy porwanego przez chińskich bandytów. Po zapłaceniu okupu okazało się, że odzyskane dziecko ma koszmarnie oszpeconą twarz, uformowaną w przerażającym grymasie wymuszonego uśmiechu, stąd pseudonim – Laughing Man.
Człowiek Śmiechu i doktor MurauChłopiec zmuszony jest nosić maskę, która, jak się okazuje, nie tylko kryje zdeformowane oblicze, lecz także daje chłopcu ponadprzeciętne zdolności, między innymi umiejętność komunikowania się ze zwierzętami oraz sporą siłę fizyczną. Czyniąc z niego okrutnym zrządzeniem losu przypadkową ofiarę, świat jednocześnie obdarza Laughing Mana mocą przeciwstawiania się złu. Chłopcy, pochłonięci kolejnymi przygodami Laughing Mana, nie domyślają się, że jest ona całkowitą fikcją, zręczną kompilacją amerykańskich komiksów o superherosach i powieści detektywistycznych, która ich przywódcę, w toku kolejnych opowieści, czyni w ich oczach postacią niemalże tak samo heroiczną i niesamowitą, jak Laughing Man. Nie wiedzą, że Człowiek Śmiechu jest literackim alter ego Chiefa – sublimacją jego najskrytszych marzeń o byciu kimś wyjątkowym. Zadziałał w tym przypadku znany od setek lat mechanizm, który z aktora (Chief przed chłopcami gra rolę Laughing Mana), przybierającego maskę „osobowości”, o której opowiada, sam się nią staje. Przynajmniej dopóki trwa przedstawienie. W ten to sposób Człowiek Śmiechu, nasuwając na głowę bejsbolową czapkę Holdena Caulfielda, z rozdzierającym uśmiechem na ustach, stanął przed kamerami telewizyjnymi i przyłożył lufę pistoletu do głowy prezesa Serano Genomics.

7.

Sześć lat minęło od chwili spektakularnego aktu terroru, którego sprawcą był osobnik ukrywający się pod maską i pseudonimem Człowieka Śmiechu. Tak długi okres milczenia nie jest równoznaczny z tym, że pamięć o zajściu z prezesem Serano Genomics rozpłynęła się w informacyjnym szumie Sieci. Nie mogło tak się stać, gdyż idea Człowieka Śmiechu nie żyje tylko w czasie spektakularnych objawień przed kamerami telewizyjnymi, lecz trwa wiecznie w ludzkich umysłach, jak uśpiony wirus, skażony mem. Pojęcie memu, po raz pierwszy zaproponowane przez Richarda Dawkinsa w głośnej publikacji „Samolubny gen”, odnosi się do jednostki kulturowej w umyśle człowieka, pewnego stałego konstruktu – opisanego na wzór biologicznego genu, który poprzez replikacje i dobór naturalny ewoluuje, przybierając coraz to nowe formy. Być może w opisie teoretycznym trudno jasno przedstawić, czym jest mem, choć jego praktyczne oddziaływanie na nasze życie łatwo można rozpoznać w szeregu praktycznych objawień zwanych socjotypami. Najbardziej powszechnym dowodem na obecność memu w ludzkim umyśle jest socjotypiczny efekt natrętnej melodii, którą nagle zaczynamy nucić bez wyraźnej przyczyny i nie jesteśmy w stanie jej się pozbyć.
Logo Człowieka Śmiechu w wersji AramakiegoOdwołując się do fabuły „Stand Alone Complex”, naocznym efektem socjotypicznego występowania memu jest scena, w której Togusa referuje Aramakiemu sprawę Człowieka Śmiechu, a ten, nie przerywając konwersacji, mimowolnie szkicuje na kartce papieru niemalże wierne w każdym szczególe logo Człowieka Śmiechu. Czy w związku z tym da się postawić tezę, że Człowiek Śmiechu wsparty literackim kontekstem w postaci „Buszującego w zbożu” to właśnie jeden z tych wielu wszechobecnych w ludzkim umyśle memów? Prawdopodobnie tak, w tym kierunku zmierzają zresztą twórcy serii, expressis verbis stwierdzając to w jednym z odcinków „SAC”, nadając mu tytuł „Mem”. Ludzie mają wkodowany mem Salingerowskiego wzorca, który aktywuje się w momentach szczególnej niegodziwości społecznej, w momencie społecznego kryzysu, obarczonego ryzykiem przekroczenia norm etycznych czy moralnych. Niegodziwością była korupcja Lockheada, All Nipppon Airways i władz japońskich, wielkim rozczarowaniem agresywna polityka konfrontacyjna Ronalda Reagana, aktem wyjątkowego cynizmu – zatajenie anonimowego mejlu, jasno wykazującego nieefektywność leczenia stwardnienia cybermózgowego mikromaszynami Serano Genomics. Wobec tak porażających faktów, jednostki autentycznie przepełnione czystymi ideałami sprawiedliwości społecznej mogą chcieć stać się „głuchoniemymi”, lub w ostateczności sięgnąć po pistolet. Osobnik ukrywający się pod pseudonimem Człowiek Śmiechu, wysokiej klasy haker, przemierzając i infiltrując Sieć, natrafił właśnie na ślad takiej niegodziwości. Znalazł wspomniany mejl kompromitujący Serano Genomics i postanowił coś z tym fantem zrobić, a raczej – trzeba powiedzieć – że „coś postanowiło się zrobić”, gdyż haker natrafił po prostu na „uśpioną melodię Człowieka Śmiechu”, która, znajdując właściwego wykonawcę, od tej chwili towarzyszyła mu nieustannie. A więc ty też stałaś się naśladowcą Człowieka Śmiechu? – pyta haker Major, gdy ta wraz z pozostałymi członkami Sekcji 9 włącza się w rozwiązywanie sprawy Człowieka Śmiechu.